Dag 2: TPACK en Leiderschap

                 
Afgelopen woensdag was de tweede dag van mijn opleiding. En we zijn direct goed van start gegaan. Het was een dag vol theorie. In de ochtend hebben we aandacht besteed aan de diverse manieren van leiding geven. Waar er vroeger vaak sprake was van een lineair- ook wel top down- proces, is er in de 21e eeuw een ontwikkeling op gang gekomen waarbij er steeds meer inzicht kwam in het proces van leiding geven. Michael Fullan ontwierp daarop de Whole system approach: hierbij kun je de schakels in het proces in een cirkel zetten. Elke schakel is van belang: zit er ergens een blokkade, dan zal een verandering moeizaam te realiseren zijn.
Op welke manier je vervolgens een verandering wilt doorvoeren werd ons aan de hand van twee verschillende modellen geïllustreerd. We hebben ons verdiept in het Angelsaksisch model en het Rijnlands model. Deze modellen hebben we met elkaar vergeleken en situaties uit de praktijk erbij besproken. De conclusie is dat niet één van de twee modellen altijd toe te passen is: de ene situatie vraagt meer om gestuurde coaching, waar de andere situatie meer om invloed van alle betrokkenen vraagt. Ook zal van de persoon afhangen waar zij de voorkeur aan geven.

	Angelsaksisch Model	Rijnlands Model
Basishouding	Snel doel bereiken Resultaatgericht	Gezamenlijke overeenstemming Procesgericht Innovatief
Aansturing	Sturing van bovenaf: verandering wordt gestuurd door directie	Coaching van bovenaf: samen wordt gekeken naar mogelijkheden voor veranderingen
Professionele ruimte	Werknemer is uitvoerende macht Weinig ruimte voor eigen inbreng	Werknemer wordt aangesproken op kwaliteiten: heeft actieve rol in proces Veel ruimte voor eigen inbreng
Groeimogelijkheden	In bedrijfsleven: hoge pieken, diepe dalen. Beloning naar werk In onderwijs: nvt	In bedrijfsleven: gezamenlijke verantwoordelijkheid betekent weinig persoonlijk belang In onderwijs: kennisvergaring
Omgaan met fouten	Individualisme: iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen fouten en wordt hierop aangesproken	Gedeelde verantwoordelijkheid: geen persoonlijk slagen en falen Leren van fouten, dit wordt meegenomen in proces
Voordelen	Snelle doorvoering van een verandering. Persoonlijk gewin	Gezamenlijke inspraak Gedeelde verantwoordelijkheid Groter draagvlak verandering
Nadelen	Weerstand door werknemers Geen samenwerking	Een verandering gaat niet snel,Door verschillende meningen kan er geen keuze worden gemaakt Proces blijft hangen: niemand voelt zich eindverantwoordelijke

Het tweede deel van de dag stond in het teken van TPACK.

TPACK is een model waarin de verschillende competenties die beheerst moeten worden om ICT goed te integreren in het onderwijs in evenwicht zijn.

                              

Wanneer zowel pedagogisch handelen, inhoudelijke vakkennis als technologische kennis in evenwicht zijn, kun je spreken van juist ICT gebruik. Aan de hand van dit schema hebben we een aantal videofragmenten beoordeeld.

Via de 4 in balans-monitor van Kennisnet is veel informatie over ICT en onderwijs te vinden.    
        
                               

Wat ook goed is om mee te nemen, is het inzicht dat veranderingen met betrekking tot het gebruik van ICT in het onderwijs niet van de ene op de andere dag te realiseren zijn, mensen moeten zich ontwikkelen voor ze toe zijn aan deze stap. Dit is goed te zien in onderstaand schema:

                               

We hebben in de les het TPACK-spel gespeeld (ook te verkrijgen via Kennisnet en erg leuk om ook met het team te doen): van elke competentie wordt een kaartje met vorm gegeven, hierbij bedenk je een les. (Bijvoorbeeld: Pedagogy-ontdekkend leren, Content-Nederlandse literatuur, Technology-Tekenprogramma)

Praktijkopdracht: We moeten twee lessen ontwerpen waarbij op een juiste manier (TPACK) gebruik gemaakt wordt van ICT. Eén van deze lessen wordt ook in de praktijk uitgevoerd.

Al met al is dit een hele leerzame dag geweest. Het is goed om ook als niet- schoolleider inzicht te hebben in hoe je veranderingen op een positieve manier kunt introduceren en doorvoeren. Het is goed je vooraf te bedenken wat je doel is: gezamenlijke gedragenheid en verantwoordelijkheid kan de doorslag geven, maar ook een snelle doorvoering kan van belang zijn. Dit vergt dan een andere aanpak. Hier kunnen wij op mijn school zeker wat mee.
Ook is het goed om aan de hand van praktijkvoorbeelden zelf na te denken over hoe je ICT in de praktijk kunt invoeren. En hoe je andere leerkrachten zover krijgt ook actief deel te nemen aan deze ontwikkelingen.

Het was een dag vol theorie die goed aansluit bij mijn eigen praktijk.